Nu de temperaturen zakken en de eerste herfststormen langskomen, is dit hét moment om even goed naar je kozijnen te kijken. Niet omdat het er stormachtig uitziet, maar omdat houtrot bijna nooit begint waar je hem verwacht. Tegen de tijd dat je een zachte plek voelt bij het raamkozijn in de woonkamer, zit het probleem vaak al een paar seizoenen onder de verf te broeien.
Waar het bijna altijd misgaat
Houtrot in kozijnen start zelden midden op een vlak. Vocht trekt namelijk het makkelijkst naar binnen op plekken waar hout tegen hout komt: de onderregel waar het raam op rust, de hoeken waar twee delen aan elkaar zijn gezet, en de kleine afwateringsgaatjes onderin het kozijn. Zitten die gaatjes dicht met vuil of oude verf, dan blijft regenwater precies daar staan waar het hout het minst kan drogen. Een kozijn op het zuiden met veel zon droogt na een bui snel weer op, maar een kozijn op het noorden of onder een balkon blijft veel langer vochtig en heeft daardoor sneller onderhoud nodig.
Ook de aansluiting tussen kozijn en muur is een zwakke plek. Is de kit daar gescheurd of losgelaten, dan sijpelt water via de spouw achter de verf en zie je aan de buitenkant nog helemaal niets.
De signalen die je nu al kunt zien
Je hoeft geen expert te zijn om houtrot vroeg te herkennen. Let op deze punten tijdens een rondje langs je ramen:
- Verf die bolt of in kleine blaasjes loskomt, vooral onderin het kozijn
- Donkere, vochtige vlekken die niet weggaan na een droge dag
- Een kier of naad in de hoeken die er vorig jaar nog niet zat
- Hout dat meegeeft als je er met de achterkant van een schroevendraaier op drukt, dit is de test die ook de Consumentenbond aanraadt om zwakke plekken op te sporen
- Een muffe geur bij het openen van het raam, vaak een teken dat er al een tijdje vocht in het hout zit
Vind je een van deze signalen, dan is dat geen reden tot paniek. Het betekent alleen dat je actie moet ondernemen voordat de winterregens het karwei afmaken.
Wat je dit weekend zelf kunt doen
Voor kleine, oppervlakkige aantastingen kun je prima zelf aan de slag. Begin met het ontvetten van het hout en verwijder losse verf met een krabber of borstel. Zit de rot dieper, dan steek je het aangetaste hout weg met een beitel tot je weer op gezond hout stuit, en behandel je de plek met houtrotstop en houtrotvuller. Neem hierbij ruim de tijd, want beide middelen hebben een lange droogtijd nodig voordat je verder kunt schuren.
Schilder daarna van boven naar beneden, begin bij de bovenregel en werk in vaste volgorde omlaag, met eerst een grondlaag op de gerepareerde plekken. Kies voor het schilderen een droge dag met een temperatuur tussen de 15 en 20 graden, want verf die te snel of te langzaam droogt, hecht slechter en laat sneller weer los.
Dit is ook het uitgelezen moment om meteen je dakgoot schoon te maken, want een verstopte goot laat water juist langs de gevel en kozijnen naar beneden lopen in plaats van via de afvoer. En terwijl je toch de ladder buiten hebt staan, is het slim om ook meteen te checken of je gevel nog scheuren vertoont waar vocht doorheen kan trekken. Diezelfde regenval zorgt er dit seizoen ook voor dat mos op je dak weer sneller aanslaat, dus loop die controle in één rondje mee.
Wanneer een pot verf niet meer genoeg is
Soms is repareren gewoon niet meer de goedkoopste weg. Is meer dan een derde van een kozijndeel aangetast, of zit de rot al bij een verbinding tussen twee delen, dan houdt lijmen en vullen het probleem meestal niet lang tegen. Een reparatie kost al snel 150 tot 400 euro per kozijn, terwijl vervanging van een compleet kozijn al gauw 1000 tot 2000 euro of meer kost, afhankelijk van het formaat en het materiaal. Toch is het de moeite waard om eerst een vakman te laten kijken voordat je meteen voor vervanging kiest: een goed onderhouden houten kozijn gaat met regelmatig schilderwerk decennialang mee, terwijl een verwaarloosd kozijn binnen tien jaar aan vervanging toe kan zijn.
Belangrijk is ook dat je de oorzaak van het vocht wegneemt en niet alleen het gevolg repareert. Blijft de bron van het vocht, zoals een verstopt afwateringsgaatje of een gescheurde kitvoeg, gewoon zitten, dan zie je dezelfde rot over een paar jaar gegarandeerd terug.
Dit weekend is het beste moment om te kijken
De komende weken zijn de laatste droge dagen om nog buiten te schilderen voordat de temperatuur te ver zakt en de regen structureel toeneemt. Loop dit weekend een rondje langs al je buitenkozijnen, druk hier en daar met een schroevendraaier tegen het hout en noteer welke plekken aandacht nodig hebben. Een middag werk en een paar euro aan houtrotstop kunnen je komend voorjaar zomaar een kozijnvervanging van duizenden euro's besparen.